diğer medya tüketim alanlarında önemli değişiklikler yaşanmasına rağmen bu teknoloji, farklı bir zamandan gelen değişmeden kalmış bir “zombi” olarak tanımlanabilir.
öncelikle, nasil calistigindan bahsedelim. bu hizmet teknik olarak televizyon sinyalinin bir boşluğunu kullanarak mümkün hale gelmiştir. crt televizyonlar, bir ekran üzerine elektron demetleri gönderen bir elektron tabancası kullanarak çalışır. bu elektronlar, manyetik bir alan kullanılarak hassas bir şekilde yönlendirilebilir ve sonuç olarak ekranda tarama yapan bir demet oluşturulur. bu tarama esnasında demetin yoğunluğu değişir ve elektronlar fosfor ekranını buna göre aydınlatır, böylece bir görüntü oluşur.
dünyada farklı yayın formatları bulunmaktadır. ingiltere’de bu teknoloji icat edildiği zaman pal formatı kullanılıyordu. bu format, saniyede 25 kez görüntüyü değiştirerek hareket illüzyonu yaratır. yani video dediğimiz şey budur. pal sistemi yatayda 625 çizgiden oluşur, ancak gerçekte görüntüyü iletmek için sadece 576 çizgi kullanılır. geri kalan çizgiler, televizyonun bir sonraki görüntüyü almak için hazırlık yapması için kullanılır.
1970’lerde, ingiltere’de bu teknolojiyi takip eden ek bilgileri televizyon izleyicilerine sunmak fikri ortaya çıktı. bbc, programları için altyazı sağlamak için böyle bir sistemden yararlanmak istedi ve 1974 yılında dünyanın ilk uygulaması olan ceefax’i benimsedi.
teletexte izleyiciler, uzaktan kumanda üzerindeki numaraları kullanarak belirli sayfalara erişebilirler. bu teknoloji, belirli bir sayfa aralığıyla sınırlıdır; ana sayfa 100’den başlar ve maksimum 899’a kadar gider. bu sistem geniş kabul görmüş ve birçok ülke bu yeni ingiliz teknolojisini benimsemiştir.
bir on yıl içinde, neredeyse her televizyon modeli bu özelliği destekleyen bir dekoder ile geldi. ilk dönemlerde antio text gibi çeşitli farklı sistemler mevcuttu, fakat sonunda tüm farklı sistemler dünya çapında tek bir standarta dönüştürülebildi.
kişisel bilgisayarların evlerde yaygınlaşmadan önce hızlı bir şekilde güncel bilgilere erişme olanağı sağlıyordu. hisse senedi fiyatları, hava durumu tahminleri, spor sonuçları, canlı bilgiler ve yerel havaalanı kalkış/varış bilgileri gibi bilgilere kolayca erişilebiliyordu. ancak, en popüler kullanımı, güncel haber olaylarını takip etmekti.
haber programlarının yayınlanmasını beklemek yerine, kullanıcının ekranda gösterilecek içeriği kendi hızına göre seçmesini sağlar. haberler, kullanıcının sayfalar arasında gezinmesiyle çok hızlı bir şekilde alındı, bu da bazen hatalara yol açabiliyordu.
bu servisin iletimi, televizyon yayını ile bağlantılıdır. her bir boşluk aralığına sadece az miktarda veri sığdırılabilir, bu yüzden sayfalar sürekli bir döngüde yayınlanır. dolayısıyla, bir izleyici belirli bir sayfaya bakmak istiyorsa, verinin televizyon sinyali aracılığıyla ulaşmasını beklemesi gerekebilir. bazen bu biraz zaman alir.
daha modern cihazlar, arka planda tüm sayfaları kaydeden bir belleğe sahiptir, bu da hızlı bir seçim imkanı sağlar. bu hizmet, yalnızca bir metin ortamı olmanın ötesinde, yayıncıların aynı zamanda grafikleri göstermek için de kullandığı bir teknolojidir ve bu grafikler oldukça özgün bir görünüme sahiptir.
bu servis, karakterlerin gösterildiği sabit bir sütun ve satır sayısına sahiptir. standart metin karakterlerinin yanı sıra blok karakterler de mevcuttur. bu blokları birleştirerek, görüntüler oluşturulabilir. görüntüler her zaman karakter mozaiklerinden oluşur ve bu teknikle tanınabilir görüntüler elde etmek büyük bir beceri gerektirir. bu süreç, daha sonraki dönemlerde internet sohbet gruplarında popüler hale gelen “metin sanatı”na benzer bir süreçtir.
son dakika haberlerinin takibi için bu hizmetin yanı sıra program hakkında ek bilgiler sağlamak gibi ekstra bilgiler de sunulabilir. örneğin, bir sonraki gösterinin hangi program olduğunu gösterebilir. ayrıca, televizyon istasyonları için ek bir gelir kaynağı da olabilir. çoğu zaman yarışmalar ve piyangolar, izleyicilerin sms ile katılabileceği şekilde reklamı yapılır. ayrıca, bazı sayfalar reklam alanı olarak satılabilir, bunlar genellikle büyük şirketler tarafından kullanılır. telefonlu erotik hatlar tarafından da sıklıkla kullanılırlar. bazı yayıncılar ayrıca izleyicilere kendi metin mesajlarını bu servis üzerinde görüntülemelerine olanak tanır, bunu yapmak için izleyicilerin bir ücret ödemek koşuluyla bir numaraya sms göndermeleri gerekmektedir. insanlar, arkadaşlarını selamlamak, partnerlerine romantik mesajlar göndermek, kendi işlerini tanıtmak veya dünyayla başka herhangi bir şeyi paylaşmak için bu hizmeti kullanırlar.
bu hizmetin içeriği çeşitlilik kazandıkça, ilgili teknoloji de geliştirilmeye devam etmiştir. ilk versiyonu, diğer diller için ek karakterlerin alınabilmesini ve daha fazla özel karakteri desteklemeyi mümkün kıldı. ikinci versiyonu ile renk paleti, artık 4016 farklı renk sunacak şekilde genişletildi. ayrıca, görüntü içeriğinin çözünürlüğü önemli ölçüde artırıldı, bu çoğunlukla televizyon istasyonlarının logoları için kullanılır.
ancak, bu standart özellikle yaygın değildir ve birkaç farklı nedenle. öncelikle, karmaşık ve yüksek çözünürlüklü içeriğe sahip sayfalar için verinin televizyon sinyali aracılığıyla birden fazla geçişte iletilmesi gerekmekte, bu da her sayfa için bekleme sürelerini daha da uzatabilmektedir. ayrıca, bu hizmet sadece uyumlu bir yeni dekoder ile alınabilir, bu nedenle doğru bir görüntü sağlamak için düşük çözünürlüklü grafikleri de yayınlamak gerekmektedir, yeni veya eski herhangi bir televizyon setinde.
bu hizmet en çok avrupa’da başarılı olmuş, bazı ülkelerde neredeyse her televizyon kanalının kendi servisi bulunmuştur. ancak, avrupa dışındaki ülkelerde teknoloji aynı şekilde yayılmamıştır. örneğin, amerika birleşik devletleri’nde nbc ve cbs 1984 yılında bu hizmeti sunmaya başladı, ancak avrupa’da kullanılan dünya sistemi standardına değil, kendi yeni standardı olan nabts’e dayanmışlardır. bu sistem, istasyon logoları gibi daha ayrıntılı grafikleri görüntüleyebilmektedir. ancak, dezavantajı, avrupa’da kullanılanlardan daha pahalı olan özel bir dekoderin gerekliliğidir. ayrıca, televizyon üreticileri bu dekoderleri sadece yayıncıların zaten bu hizmeti sunduğu yerlerde sunmuştur, bu da televizyon üreticilerinin ve yayıncıların ilk adımı atmaya istekli olmadığı anlamına gelir. daha sonra bazı istasyonlar ingiliz standardını kullanarak başka denemeler yapmıştır. örneğin, elektra, çeşitli abd televizyon istasyonları tarafından 12 yıl boyunca yayınlanmıştır. ancak, sonunda başarılı olamamıştır ve amerika’da federal iletişim komisyonu (fcc) 1993 yılında bu hizmeti görüntüleyebilen yeni tv’lerin satılmasını zorunlu kılmıştır.
bir zamanlar çok popüler olan, 40 yıldan fazla süren başarılı dönemlerinin ardından, değişimin zor bir dönemine girdi. 1990’ların başından itibaren, internet büyük ölçekte evlere girmeye başladı ve teknik olarak açık bir şekilde bu teknolojiye üstünlük sağladı. yeni milenyumda ise televizyon, tarihinin en büyük dönüşümünü yaşadı. dünya genelinde, analog yayından dijital televizyona geçiş başladı.
bu geçiş, modern video ve ses iş akışlarının tamamen dijitalleştiği bir zamanda gereklidir. ayrıca, daha iyi kalitede iletilen daha fazla farklı televizyon programını alabilme imkanı sağlamıştır. dijital televizyon için daha düşük bir frekans aralığı gereklidir. analog iletimin kapatılmasıyla bu frekanslar, 4g internet için kullanılabilir hale gelmiştir.
zaman alıcı bir geçiş olsa da, televizyonun birçok farklı şekilde gelişmesine imkan sağlamıştır. uzun süredir var olan hd standartı nihayet gerçek anlamda norm haline gelebilmiş ve istasyonlar sunduğundan daha yetenekli alternatifler geliştirmiştir. devam ettirmek için hala teknik olarak mümkün olsa da, birçok yayıncı bu eski teknolojiyi gömmek için bu dijital geçişi kullanmayı daha uygun görmüştür. bbc, örneğin, cfx’i tamamen kaldırarak daha yetenekli dijital bir versiyon olan kırmızı tuş hizmetini sunmaktadır.
ingiltere’de son analog sinyali 23 ekim 2012’de kuzey irlanda’da kapatıldığında, dünyanın ilk örneği olan ceefax de 38 yıllık hizmetin ardından sona ermiştir. analog televizyon, baird ve marconi günlerinden bu yana birçok teknolojik ilerlemeyi ve eklemeyi görmüştür. ancak şimdi tamamen dijital bir ingiltere’ye geçiş yapılarak, yeni bir televizyon çağı başlamıştır.
evrensel olarak kabul edilmese de, estetiği için yeniden ilgi uyandıran bir nostalji faktörü bulunmaktadır. ingiltere’deki hayranları, bbc cfx’in durdurulmasından sonra kendi crowdsourced sürümünü olan tfx’i oluşturmuşlardır. bu, raspberry pi bilgisayarını kullanarak herhangi bir ev televizyonuna sinyal sağlayan bir sistemdir.
dijital çağda da varlığını sürdürmekte ve hatta web tarayıcıları ve uygulamalar aracılığıyla erişilebilir hale getirilmektedir. bununla birlikte, insanlar hala beklendiği gibi orijinal tasarımında görüntülemektedirler. bu popülerliğin arkasında öğrenilecek bir şey olduğunu düşünüyorum.
teknik sınırlamalar, tasarımcılar için bir engel gibi görünebilir, çünkü tüketiciye sunabilecekleri deneyimi sınırlar. ancak, bu teknoloji, teknik kısıtlamaların tam anlamıyla benimsendiği bir örnektir ve sonuç olarak benzersiz bir görsel dil ortaya çıkmıştır. daha fazla teknik olasılık, tasarımcıların ve sanatçıların kendilerini ifade etmek için yeni yollar bulmasına neden olabilir, ancak bu tek yol değildir. teknik kısıtlamalar, yaratıcılığı da teşvik edebilir.